Η θεραπεία μπορεί να είναι μια ζεστή, σημαντική σχέση. Ο θεραπευτής ίσως γνωρίζει πράγματα που δεν έχετε πει σε κανέναν άλλο. Γι’ αυτό χρειάζονται σαφή όρια: ώστε η εμπιστοσύνη σας να χρησιμοποιείται για τη βοήθειά σας.
Τα όρια περιλαμβάνουν τη διάρκεια και το κόστος των συνεδριών, τον χώρο, την επικοινωνία μεταξύ τους, τα δώρα, τη σωματική επαφή και τη συμπεριφορά όταν συναντιέστε εκτός θεραπείας. Οι σχετικές συμφωνίες χρειάζεται να εξηγούνται.
Η ευθύνη για τα όρια ανήκει στον θεραπευτή
Μπορεί να νιώσετε ευγνωμοσύνη, έντονη σύνδεση ή έλξη προς τον θεραπευτή. Αυτά τα συναισθήματα δεν σας κάνουν υπεύθυνους για τη συμπεριφορά του. Αν τα συζητήσετε, χρειάζεται να τα αντιμετωπίσει επαγγελματικά. Η σεξουαλική προσέγγιση και η εκμετάλλευση δεν γίνονται αποδεκτές επειδή εσείς νιώθετε έλξη.
Η φροντίδα σας δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να εξασφαλίζει ο επαγγελματίας φίλους, προσωπικές εξυπηρετήσεις, δάνεια ή οικονομικές ευκαιρίες. Ούτε η ευγνωμοσύνη σας ούτε το ότι συμφωνήσατε αφαιρούν την ευθύνη του.
Αν ο ίδιος θεραπευτής βλέπει και έναν δικό σας άνθρωπο
Μια κοινή συνεδρία με συγγενή, που έχει συμφωνηθεί για συγκεκριμένο σκοπό, διαφέρει από το να αναλάβει ο θεραπευτής σας ξεχωριστή ατομική θεραπεία με τον σύντροφο, τον γονιό ή άλλον πολύ κοντινό σας άνθρωπο.
Για τη χωριστή ατομική φροντίδα του κοντινού σας ανθρώπου, η σύσταση αυτού του οδηγού είναι να αναζητείται διαφορετικός, ανεξάρτητος επαγγελματίας. Έτσι μπορείτε και οι δύο να μιλάτε ελεύθερα, χωρίς ο ένας να χρειάζεται να ανησυχεί τι γνωρίζει ο θεραπευτής από τον άλλο.
Ο θεραπευτής δεν πρέπει να αναλαμβάνει ή να διατηρεί παράλληλες συνεργασίες που θέτουν σε κίνδυνο την αμεροληψία του, την αποτελεσματικότητα της φροντίδας ή την προστασία σας. Αυτό είναι δεοντολογικό ζήτημα, όχι απλώς θέμα προσωπικής προτίμησης. Το «συμφωνήσατε και οι δύο» δεν αρκεί για να το λύσει.
Οι δυσκολίες είναι συγκεκριμένες: μπορεί να περιορίζετε όσα λέτε για να προστατέψετε τη σχέση σας, να αμφιβάλλετε ποια πληροφορία επηρεάζει τον θεραπευτή ή να αισθάνεστε ότι παίρνει το μέρος κάποιου. Η παραπομπή σε άλλον ειδικό βοηθά να αποφεύγονται αυτές οι συγκρούσεις.
Αν υπάρχει πραγματική αδυναμία πρόσβασης σε άλλον κατάλληλο επαγγελματία ή άμεση ανάγκη φροντίδας, χρειάζεται ειδική εξέταση της κατάστασης, επαγγελματική συμβουλή ή εποπτεία, σαφή προστατευτικά μέτρα και σχέδιο για ανεξάρτητη φροντίδα. Το ότι η Κύπρος είναι μικρή χώρα, η ευκολία ή η προτίμηση του θεραπευτή δεν αρκούν από μόνα τους ως δικαιολογία.
Ο ψυχολόγος δεν πρέπει επίσης να αναλαμβάνει ως πελάτες μέλη της δικής του οικογένειας ή στενούς προσωπικούς φίλους. Η προσωπική του σχέση δυσκολεύει τη διατήρηση του επαγγελματικού ρόλου.
Ο χώρος της συνεδρίας είναι μέρος της φροντίδας
Η συνηθισμένη συνεδρία χρειάζεται κατάλληλο επαγγελματικό χώρο φροντίδας, με ιδιωτικότητα, ασφάλεια και προστασία από διακοπές. Ένα καφέ ή το οικογενειακό σαλόνι του θεραπευτή δεν προσφέρουν το ίδιο πλαίσιο. Ένας ξεχωριστός, κατάλληλα οργανωμένος χώρος συνεδριών μέσα σε κατοικία είναι διαφορετικός από το σαλόνι όπου μπαινοβγαίνουν συγγενείς.
Υπάρχουν παρεμβάσεις που γίνονται για συγκεκριμένο θεραπευτικό λόγο έξω από το γραφείο, όπως μια συμφωνημένη άσκηση σε μέρος που αποφεύγετε, ή κατ’ οίκον φροντίδα όταν χρειάζεται. Ο σκοπός, η ιδιωτικότητα, η ασφάλεια και η συναίνεσή σας χρειάζεται να συζητούνται από πριν. Αυτές οι παρεμβάσεις δεν είναι πρόσκληση για καφέ ή κοινωνική συνάντηση.
Κοινωνικές προσκλήσεις και προσωπικές συναλλαγές
Πρόσκληση από τον θεραπευτή σε χριστουγεννιάτικο πάρτι, προσωπικό δείπνο ή άλλη κοινωνική εκδήλωση, που σας εντάσσει στον προσωπικό του κύκλο, αποτελεί σοβαρή παραβίαση των επαγγελματικών ορίων και της δεοντολογίας. Το ότι συμμετέχουν μόνο πελάτες ή και άλλοι καλεσμένοι δεν λύνει το πρόβλημα. Μια οργανωμένη θεραπευτική ομάδα με σαφή σκοπό και όρους είναι διαφορετική. Μπορείτε να αρνηθείτε και να εξετάσετε τη συνέχεια της θεραπείας με άλλον επαγγελματία.
Ο θεραπευτής δεν πρέπει να χρησιμοποιεί τη σχέση φροντίδας για να ζητά επαγγελματικές εξυπηρετήσεις ή προσωπικές συναλλαγές από εσάς ή από τον σύντροφο, τους γονείς ή άλλα κοντινά σας πρόσωπα. Για παράδειγμα, η συζήτηση της θεραπείας δεν είναι κατάλληλος τρόπος για να ζητήσει προσφορά για αυτοκίνητο, έκπτωση ή εργασία για το σπίτι του. Αν προσφερθείτε εσείς επειδή νιώθετε ευγνωμοσύνη ή ότι του χρωστάτε, χρειάζεται να αρνηθεί μια τέτοια προσωπική εξυπηρέτηση και να προστατεύσει τα όρια. Η βοήθεια που λάβατε δεν δημιουργεί προσωπικό χρέος.
Σε μια μικρή κοινότητα μπορεί να συναντηθείτε τυχαία. Συζητήστε από πριν πώς θα προστατευτεί η ιδιωτικότητά σας. Μια τυχαία συνάντηση δεν είναι το ίδιο με κοινωνικές σχέσεις που οργανώνει ο θεραπευτής. Η ενότητα για τις ανησυχίες στη θεραπεία δίνει περισσότερα παραδείγματα.